Dzieci cudzoziemskie bez opieki
Tak określane są osoby poniżej 18. roku życia, które przebywają poza krajem swojego pochodzenia i są oddzielone od obojga rodziców i/lub swoich poprzednich głównych opiekunów prawnych/zwyczajowych. Nawet jeśli dzieci przybywają do Europy w towarzystwie dorosłych, to nie zawsze są oni w stanie wziąć odpowiedzialność za opiekę nad osobą małoletnią, a zdarza się, że po prostu nie są osobami do tego odpowiednimi.
Istnieje wiele powodów obecności dzieci cudzoziemskich bez opieki w Europie:
- starają się o status uchodźcy ze względu na obawę przed prześladowaniami, naruszaniem praw człowieka lub konfliktem zbrojnym w kraju pochodzenia,
- poszukują lepszych warunków życia,
- stały się ofiarą handlu ludźmi lub komercyjnego wykorzystywania,
- pragną połączyć się z krewnymi przebywającymi już w Europie.
Według Konwencji o prawach dziecka i innych dokumentów międzynarodowych dzieci cudzoziemskie bez opieki są uprawnione do takiego samego traktowania i ochrony jak dzieci, które są obywatelami danego państwa. Przede wszystkim należy je traktować jak dzieci, zapewniając im odpowiednią opiekę. Wszelkie aspekty związane z ich statusem imigracyjnym powinny mieć drugorzędne znaczenie.
Wytyczne związane z ochroną praw dzieci bez opieki zebrane zostały w Zasadach Dobrej Praktyki opracowanej w ramach Programu „Dzieci bez Opieki w Europie” SCEP
Dzieci cudzoziemskie w placówkach opiekuńczo-wychowawczych i rodzinach zastępczych
Co roku do polskich placówek opiekuńczo–wychowawczych i rodzin zastępczych trafiają dzieci cudzoziemskie, które z różnych przyczyn pozbawione są opieki dorosłych. W 2009 r. w placówkach i rodzinach zastępczych przebywało ponad 160 dzieci. Większość z nich pochodziła z Rumunii bądź z Ukrainy, choć pojawiały się dzieci z wielu innych państw, np. Rosji, Wietnamu, Armenii. Grupa dzieci cudzoziemskich w Polsce jest bardzo zróżnicowana pod względem długości pobytu w pieczy zastępczej, jak również wieku, w jakim do niej trafiają. Około 1/4 dzieci opuszcza placówkę w ciągu miesiąca. Dzieci cudzoziemskie różnią się również w zakresie statusu prawnego ich pobytu na terenie Polski.
W 2009 r. niespełna 1/2 dzieci cudzoziemskich przebywających w placówkach i rodzinach zastępczych w Polsce miała uregulowaną sytuację związaną z pobytem (m.in. status uchodźcy, ochrona uzupełniająca, obywatele państw członkowskich UE lub EOG). W praktyce od statusu prawnego zależą ich uprawnienia i rodzaj przysługującej im pomocy w czasie pobytu w placówce lub rodzinie zastępczej i po jej opuszczeniu.
Legalizacją pobytu cudzoziemców w Polsce zajmują się wojewodowie, z kolei nadawanie statusu uchodźcy należy do kompetencji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Artykuły i publikacje dotyczące dzieci cudzoziemskich bez opieki
Statystyki dotyczące dzieci cudzoziemskich w polskich placówkach opiekuńczo-wychowawczych
